سیارات فراخورشیدی 2

 

سیارات فراخورشیدی 2

 

ترجمه : آرش فراست

 

سيارات داراي ترانزيت تنها اجرامي هستند كه ستاره شناسان خصوصيات فيزيكي آنان را ميتوتنند اندازه بگيرند. چگالي (جرم بر حجم) اساسي ترين پارامترهاي فيزيكي در بين تمامشان هست، چرا كه به ما درباره ي تركيبات عمده ي سياره مي گويند. اخترشناسان مي توانند جرم سياره ي ترانزيت كننده را از انداره گيريهاي  سرعت شعاعي سياره تعيين كنند. مقدار تضعيف نور ستاره به ... .

ادامه نوشته

وقایع نجومی اردیبهشت ماه

 

آسمان اردیبهشت ماه 1385

 

نویسنده : پدرام محمد طاهری

 

 آسمان این ماه

وضعیت سیارات به همراه نقشه ها ی تلفیقی برای کسانی که تازه به نجوم و رصد آسمان علاقه مند شده اند  و مهم ترین رویداد های نجومی اردیبهشت ماه  را در ادامه مطلب بخوانید . بر روی کلمه ی ادامه مطلب در پایین کلیک کنید .

ادامه نوشته

مسابقه عكاسي و  فيلمبرداري از کسوف 9 فروردین 1385

مسابقه عكاسي و  فيلمبرداري از کسوف 9 فروردین 1385

 

انجمن نجوم آماتوري در نظر دارد مسابقه اي تحت عنوان مهر تاریک در فیلم و عکس آماتوری از کسوف 9 فروردین برگزار كند . ازكليه علاقمنداني كه در روز کسوف در داخل و خارج کشور اقدام به تهيه فيلم يا عكس در موضوعات زيركرده اند  دعو ت مي شود آثار خود را حداكثر تا تاريخ اول اردیبهشت 85 با رعايت نكات ذيل به انجمن نجوم آماتوري ایران ارسال دارند.

 

ادامه نوشته

گزارش رصدی کسوف 1385 – از تبریز  تا  ارومیه  

گزارش رصدی کسوف 1385 – از تبریز  تا  ارومیه  

 

نویسنده : پدرام محمد طاهری

 

به جرات می توانم بگویم که  هیچ چیز مثل خورشید گرفتگی در میان وقایع نجومی دلربا و جذاب نیست و البته نباید از هیجان رصد آن غافل شد . این بار نیز سالی پر بار و پر وقایع را آغاز کردیم که اغاز گر آنها پدیده ی نادر خور گرفت بود که توجه بسیاری را به خود جلب نمود . اما از هر جهت این کسوف برای ما ایرانیان اهمیت دوچندانی داشت چون سال ها و البته تا نسل های دیگر باید به انتظار پدیده ای نظیر این و با این کیفیت وحتی کسوفی کامل بنشینیم از سوی دیگر بخت نیکمان موجبات این را فراهم نمود که سایه ی ماه از نزدیکی ایران زمین گذر کند تا شاید دلشیفتگان پدیده خورگرفت خود را به محل آن برسانند . از آنجایی که سایه ی ماه از حوالی  شمالغرب کشور گذر می کرد مناسب دیدم که تا آنجایی که امکان دارد خود را به نزدیکی سایه برسانم و بار سفر بسته و راهی استان تبریز شدم که البته بیش از هر چیز آثار باستانی آن نظیر مسجد کبود ، مقبره الشعرا، خانه ی قدکی ، ارک علیشاه، خانه ی مشروطه و ... که شاید نیاز به تامل بیشتری داشت توجه من را جلب کرد. پس از صرف 3 روز در این استان بالاخره روز موعود یعنی 9 فروردین ماه فرا رسید که البته در ابتدای آن به خاطر بارش باران نسبتا شدید کمی دلسرد شدم ولی با این حال مسیر خود را تا ساعاتی قبل از کسوف به استان ارومیه ادامه دادم تا شاید فرصت بهتری برای رصد خورگرفت فراهم شود و البته این طور هم شد و به مجرد رسیدن به این استان کم کم ردی از خورشید در آسمان پدیدار شد و درست ساعتی قبل از شروع پدید ه آسمان شرایط ایده آلی برای رصد یک خورگرفت پیدا کرد . در آن فرصت اندک هم سری به آثار باستانی این استان زده شد که می توان به کلیسای ننه مریم و بنای سه گنبد اشاره کرد . کم کم زمان کسوف فرا رسید و من در کنار بنای آجری سه گنبد که متعلق به دوره ی سلجوقیان بوده .در انتظار خورگرفت نشستم .

ساعت 13:32 دقیقه بود که تماس اول ماه و خورشید اتفاق افتاد و کسوف آغاز شد بعد از آن  تا حوالی ساعت 14:46 دقیقه کسوف به اوج خود رسید در همین حوالی محیط اطراف هم تا حدی کم نور شد که احساس می کردید انگار ابری ضخیم مقابل خورشید است بعد از آن کم کم ماه به طرف بیرون قرص خورشید حرکت می کرد و در این بین تکه ابرهایی که انگار به خاطر کسوف کنار رفته بودند از مقابل خورشید گذر می کردند و البته باعث شدند که متوجه زمان دقیق پایان کسوف نشوم .

 

                                 برای مشاهده ی تصاویر گرفت به مطلب قبلی مراجعه کنید

  

گزارش تصویری از خورشید گرفتگی سال ۸۵

 

گزارش تصویری از خورشید گرفتگی سال ۸۵

 

کسوف 1385 از استان ارومیه

برای نمای بزرگتر اینجا کلیک کنید

 

محل رصد

برای نمای بزرگتر اینجا کلیک کنید

 

توجه : استفاده از تصاویر فقط با ذکر منبع مجاز می باشد

 

 

سیارات فراخورشیدی-1

    

آشكار سازي جهانهاي دور

 

مترجم: آرش فراست

 

   ستاره شناسان تا كنون بيش از 160 سياره بيرون از منظومه ي شمسي ما كشف كرده اند. واقعاً اين دنياها چه شكلي هستند؟

 تا سال 1999 ستاره شناسان قاطعانه وجود 30 سياره ي فراخورشيدي را  تصديق كرده بودند. اما ما واقعاً هيچ چيز درباره ي آنها به جز جرم و مدارشان نميدانستيم. براي اينكه به حتي آسانترين سوالات درباره ي خصوصيات فيزيكي آنها پاسخ دهيم، مي بايست سياره اي گذرا ( داراي ترانزيت) كشف مي كرديم كه از مقابل ستاره ي اصلي بگذرد به طوري از روي زمين قابل مشاهده باشد. طبق قوانين احتمالات و تعداد در حال افزايش سيارات بيروني(فراخورشيدي)، مي دانستيم كه جسم عبور كننده در هر زماني كشف خواهد شد. من آن قدر به اين يقين داشتم كه بعد از تعطيلاتي يك ماهه و دوري از تلفن،E-mail  و روزنامه، اولين سوالي كه پرسيدم اين بود: آيا در اين مدت ستاره شناسان سياره اي ترانزيت دار كشف كرده اند؟!

 حالا ما بيش از 160 سياره ي بيروني پيدا كرده ايم و ميل ما براي توصيف آنها شدت يافته است. نزديك 30 مشتري مانند داغ مثل 51 بتا_فرس شناخته شده اند.

كشفيات اخير اين طبقه بندي را به اجرام داغ هم جرم نپتون و حتي اجرام داغ ابر زمين_جرم گسترش داده است. و برخلاف همدمان منظومه اي آنان، بيشتر اين سيارات مداراتي با خروج از مركز خيلي بالا دارند و به طور شگفت انگيزي به ستاره ي مادر نزديكند- در فضاي كوچكي براي سيارات كوچك مثل زمين. مطلب متحد كننده ي تمام اين كشفيات اين است كه ساختار سيارات  گوناگون و تصادفي است، ظاهراً اين احتمالات جرم، اندازه، فاصله از ستاره و خصوصيات ديگر را شامل ميشود. تقريباً تمام سيارات بيروني به طور غيرمستقيم و از طريق روش اثر داپلر كشف شدند، روشي كه دو شخص با نامهاي آر پاول باتلرR.paul Butler و جفري دابليو مارسي     Geoffrey W.Marcyتوسط آن ستاره اي را براي حركت ناچيز كه از اعواي سيارات ناشي ميشود را، بازبيني كنند. تلو تلو خوردن يك ستاره فقط مدار و حداقل جرم سيارات شناخته نشده است. اين اندازه گيري ها سوالات زيادي را بي پاسخ ميگذارند. آيا اين سيارات،گازي و  اصولاً شبيه مشتري و زحل هستند يا سنگي و مثل سيارات زميني هستند يا چيزي بين اين دو؟ چگونه داراي خروج از مركزي به اين بالايي هستند اگر در صفحه اي مستدير شكل گرفته اند،آنطور كه در فرضيه ي شكلگيري ستارگان مستلزم است؟ آيا به مكان فعلي خود مهاجرت كرده اند؟ طبيعت و تركيبات اتمسفر آنان چگونه است؟ آيا مشتريهاي داغ اتمسفرهاي ضخيم دارند، يا اينكه اتمسفر آنان توسط گرماي ستاره ي مادر آنان بخار شده؟ آيا داراي حلقه يا قمرهايي هستند؟   با اين احتمالات جالب ،ستاره شناسان مي خواهند از فقط دانستن اينكه اين سيارات وجود دارند فراتر روند. ما ميخواهيم اين داده ها را به جهان واقعي متمايل كنيم، مثل  سيارات منظومه ي خودمان. متاسفانه ما فعلاً نميتوايم از ابزار معمولي مان براي مطالعات اجرام دور استفاده كنيم- طيف سنجي-  چون درخشندگي و تشعشعات زياد ستارگان همجوار تابش ضعيف اين سيارات را مي پوشاند. براي بدست آوردن طيف يك سياره ي بيروني در طول موجهاي مرئي، يك تلسكوپ به آينه هايي جندين هزار بار صاف تر و تكنيكهايي يك ميليون بار بهتر از تكنيكهاي سد كننده ي نور ستارگان از تلسكوپهاي فعلي داشته باشد. خوشبختانه طبيعت با دسته اي از سياراتش خيلي سخاوتمند است و مجموعه اي فراهم ميكند كه ما مي توانيم قبل از عكسبرداري مستقيم و انجام طيفسنجي مي توانيم مطالعات انجام دهيم: سيارات داراي ترانزيت. در اواخر سال 1999، اخترشناسان اعلام كردند كه سياره ي اچ دي 209458 بي از مقابل ستاره اش عبور ميكند. با داشتن دوره ي تناوب 3.5 روزه به دور ستاره اي  درخشان(قدر 7.6) حركت ميكند.

ادامه دارد...

 

برگرفته از Sky&Telescope: